Tom Stoppard’ın Felsefi Oyunlarında Filozofların Etik Seçimleri

Öz

Bu makale, Tom Stoppard’ın Jumpers (1972) ve Professional Foul (1977) adlı eserlerini, modern dramatik biçimde felsefi etiğin sınırları ve imkânları üzerine birbirini tamamlayan incelemeler olarak ele alır. Etik bağlamın analitik merceğinden bakıldığında, Jumpersın fırsatçılık ve görelilik tarafından belirlenen bir kültürde ahlaki otoritenin çöküşünü sahnelediği; etik ilkelerin, performatif akıl yürütme ve kurumsal tutarsızlıklar arasında etkisini yitirdiği ileri sürülür. Buna karşılık Professional Foul, felsefi sorgulamayı siyasal açıdan istikrarsız bir zemine yerleştirerek etik tutarlılığın teorik bütünlükle korunmaktan ziyade belirli koşullar içinde verilen kararlarla şekillendirilmesi gerektiğini vurgular. Her iki eserde de Stoppard, etik ikilemleri, iletişimsel kopuşları, dairesel dramatik yapıları ve stratejik biçimde güdülenen kural ihlallerini işleyerek ahlaki akıl yürütme ile gerçek dünyadaki eylem arasındaki istikrarsız sınırı sorgular. Bu oyunlar birlikte değerlendirildiğinde, etik öznenin ne kendiliğinden ne de kalıcı olarak güvence altında olduğunu; tersine, düşünce ile eylemin değişken kesişiminde sürekli biçimde oluştuğunu, sınandığını ve dönüştüğünü öne sürer.